ဇန်နဝါရီ ၂၀ ရက်တွင် ရွေးကောက်ခံသမ္မတ ဂျိုးဘိုင်ဒင်သည် အမျိုးသားအစောင့်တပ်၏ တင်းကျပ်သောလုံခြုံရေးကြားတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၆ ယောက်မြောက်သမ္မတအဖြစ် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော လေးနှစ်အတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ကပ်ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးမှသည် စီးပွားရေး၊ လူမျိုးရေးပြဿနာများနှင့် သံတမန်ရေးအထိ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် အနီရောင်အလံများ ထွန်းလင်းခဲ့သည်။ ဇန်နဝါရီ ၆ ရက်တွင် ထရမ့်ကိုထောက်ခံသူများက ကယ်ပီတယ်ဟေးလ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည့်မြင်ကွင်းသည် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေသော နက်ရှိုင်းသောကွဲပြားမှုကို မီးမောင်းထိုးပြခဲ့ပြီး ပြိုကွဲနေသော အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ လက်တွေ့အခြေအနေကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ ဖော်ထုတ်ပြသခဲ့သည်။
အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ သူ့ရဲ့တန်ဖိုးတွေကို ဆုံးရှုံးသွားပါပြီ။ မတူညီတဲ့ ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာနဲ့ အမျိုးသားရေးလက္ခဏာတွေကြောင့် စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းဖို့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးကို စည်းလုံးစေမယ့် “ဝိညာဉ်ရေးရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု” တစ်ခု ဖွဲ့စည်းဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။
တစ်ချိန်က ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူအုပ်စုအမျိုးမျိုး “ရောနှောနေထိုင်ရာ” ဖြစ်ပြီး လူဖြူများနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို အသိအမှတ်ပြုသည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ယခုအခါ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကား၊ ဘာသာတရားနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများကို အလေးပေးသည့် ဗဟုဝါဒယဉ်ကျေးမှုဖြင့် ပြည့်နှက်နေပါသည်။
အမေရိကန်၏ လူမှုရေးဝိသေသလက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်သည့် “တန်ဖိုးကွဲပြားမှုနှင့် သဟဇာတဖြစ်စွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်မှု” သည် မတူညီသောလူမျိုးများ ကွဲပြားမှုကြောင့် တန်ဖိုးများအကြား ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာနေသည်။
အမေရိကန် နိုင်ငံရေးစနစ်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သော အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ၏ တရားဝင်မှုကို အဓိကအားဖြင့် ကျွန်ပိုင်ရှင်များနှင့် လူဖြူများက ဖန်တီးခဲ့ခြင်းကြောင့် လူမျိုးရေးအုပ်စုများက မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။
လူဖြူကြီးစိုးရေးနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ လွှမ်းမိုးမှုကို ထောက်ခံအားပေးသော ထရမ့်သည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် လူမျိုးရေးမူဝါဒများဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် လူဖြူများနှင့် အခြားလူမျိုးစုအုပ်စုများအကြား ပဋိပက္ခများကို အဆက်မပြတ် ပိုမိုပြင်းထန်စေခဲ့သည်။
ဤအချက်အလက်များအရ အမေရိကန်အစိုးရသစ်မှ စီစဉ်ထားသော ဗဟုဝါဒတန်ဖိုးများ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို လူဖြူလူမျိုးကြီးဝါဒီအုပ်စုများက မလွဲမသွေ တားဆီးပိတ်ပင်မည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်ဝိညာဉ်ကို ပြန်လည်ပုံဖော်ရန် ခက်ခဲစေမည်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ နှစ်ခြမ်းကွဲမှုနှင့် အလယ်အလတ်ဝင်ငွေအုပ်စု ကျုံ့သွားခြင်းကြောင့် အထက်တန်းလွှာဆန့်ကျင်ရေးနှင့် စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော ခံစားချက်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
အမေရိကန်လူဦးရေ၏ အများစုဖြစ်သော အလယ်အလတ်ဝင်ငွေအုပ်စုသည် အမေရိကန်၏ လူမှုရေးတည်ငြိမ်မှု၏ အဆုံးအဖြတ်ပေးသောအချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အလယ်အလတ်ဝင်ငွေရှိသူအများစုသည် ဝင်ငွေနည်းဝင်ငွေရှိသူများ ဖြစ်လာကြသည်။
အမေရိကန်လူမျိုး အနည်းငယ်သာ ကြွယ်ဝမှု၏ များပြားသော ရာခိုင်နှုန်းကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု မညီမျှစွာ ခွဲဝေမှုကြောင့် သာမန်အမေရိကန်များထံမှ နိုင်ငံရေးအထက်တန်းလွှာများနှင့် လက်ရှိစနစ်များအပေါ် အလွန်အမင်း မကျေနပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ရန်လိုမှုများဖြင့် ပြည့်နှက်စေခဲ့ပြီး လူကြိုက်များမှုနှင့် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ထင်ကြေးပေးမှုများ တိုးပွားစေခဲ့သည်။
စစ်အေးတိုက်ပွဲပြီးဆုံးချိန်မှစ၍ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအာမခံ၊ အခွန်ကောက်ခံမှု၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် သံတမန်ရေးဆိုင်ရာ အဓိကကိစ္စရပ်များတွင် ဒီမိုကရက်တစ်နှင့် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီများအကြား သဘောထားကွဲလွဲမှုများ ဆက်လက်ကြီးထွားလာခဲ့သည်။
အာဏာလှည့်ပတ်မှုသည် နိုင်ငံရေးပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို တိုးတက်စေရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ရုံသာမက ပါတီနှစ်ခုက အချင်းချင်း၏လုပ်ငန်းကို ထိခိုက်စေသည့် မကောင်းတဲ့သံသရာတစ်ခုကိုပါ ယူဆောင်လာခဲ့ပါတယ်။
ပါတီနှစ်ခုစလုံးသည် နိုင်ငံရေးအစွန်းရောက်အုပ်စုများ မြင့်တက်လာခြင်းနှင့် ဗဟိုအုပ်စုများ ကျဆင်းလာခြင်းတို့ကိုလည်း ကြုံတွေ့နေရသည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပါတီနိုင်ငံရေးသည် ပြည်သူလူထု၏ ကောင်းကျိုးကို ဂရုမစိုက်ဘဲ လူမှုရေးပဋိပက္ခများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေရန် ကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အလွန်ကွဲပြားပြီး အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော နိုင်ငံရေးပတ်ဝန်းကျင်တွင် အမေရိကန်အစိုးရသစ်အတွက် မည်သည့်ကြီးမားသော မူဝါဒများကိုမဆို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ပိုမိုခက်ခဲလာခဲ့သည်။
ထရမ့်အစိုးရသည် အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ပိုမိုကွဲပြားစေပြီး အစိုးရသစ်အတွက် ပြောင်းလဲမှုများပြုလုပ်ရန် ပိုမိုခက်ခဲစေသည့် နိုင်ငံရေးအမွေအနှစ်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေခဲ့သည်။
COVID-19 ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် လူဖြူများ၏ သာလွန်ကောင်းမွန်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးကာကွယ်ရေးနှင့် အစုလိုက်အပြုံလိုက် ခုခံအားကို မြှင့်တင်ခြင်းမှတစ်ဆင့် ထရမ့်အစိုးရသည် လူမျိုးရေးပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်း၊ လူတန်းစားပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခြင်း၊ အမေရိကန်၏ နိုင်ငံတကာဂုဏ်သတင်းကို ထိခိုက်စေခြင်းနှင့် COVID-19 လူနာများကြောင့် ဖက်ဒရယ်အစိုးရအပေါ် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
ပိုဆိုးတာက ရာထူးက ထွက်ခွာခါနီးမှာ ထရမ့်အစိုးရဟာ မနှစ်မြို့ဖွယ် မူဝါဒအမျိုးမျိုးကို မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တွေကို စိန်ခေါ်ဖို့ ထောက်ခံသူတွေကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့ပြီး အစိုးရသစ်ရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုပတ်ဝန်းကျင်ကို အဆိပ်သင့်စေခဲ့ပါတယ်။
အစိုးရသစ်သည် ပြည်တွင်းပြည်ပတွင် ပြင်းထန်သောစိန်ခေါ်မှုများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်နေရပြီး ယခင်အစိုးရ၏ အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော မူဝါဒအမွေအနှစ်ကို မချိုးဖျက်ဘဲ ရာထူးသက်တမ်း နှစ်နှစ်အတွင်း တိကျသောမူဝါဒရလဒ်များကို အမြန်ဆုံးရရှိရန် ပျက်ကွက်ပါက ၂၀၂၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲနှင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ် အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို အနိုင်ရရန် ဦးဆောင်ရန် အခက်အခဲများ ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဟာ အာဏာပြောင်းလဲမှုကြောင့် ထရမ့်အစိုးရရဲ့ ဖျက်ဆီးရေးမူဝါဒတွေကို ပြင်ဆင်ဖို့ အခွင့်အရေးရခဲ့တဲ့ လမ်းဆုံလမ်းခွမှာ ရောက်နေပါတယ်။ အမေရိကန် နိုင်ငံရေးနဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ ပြင်းထန်ပြီး ကြာရှည်နေတဲ့ နာမကျန်းဖြစ်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရင် အမေရိကန်ရဲ့ “နိုင်ငံရေးယိုယွင်းမှု” ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဖွယ်ရှိပါတယ်။
လီဟိုင်တုံသည် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးတက္ကသိုလ်၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးအင်စတီကျုမှ ပါမောက္ခတစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်
