ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်တွင် အသက်ဝင်ခဲ့သော ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေး မိတ်ဖက်အဖွဲ့ (RCEP) လွတ်လပ်သော ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်သည် ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအတွက် ကြီးမားသော နှစ်သစ်လက်ဆောင်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
RCEP သည် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) အဖွဲ့ဝင် ၁၀ နိုင်ငံဖြစ်သည့် ဘရူနိုင်း၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ လာအို၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ စင်ကာပူ၊ ထိုင်းနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံများနှင့် ၎င်း၏ လွတ်လပ်စွာကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက် မိတ်ဖက်ငါးနိုင်ငံဖြစ်သည့် တရုတ်၊ ဂျပန်၊ တောင်ကိုရီးယား၊ ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်နိုင်ငံတို့ လက်မှတ်ရေးထိုးထားသော ကြီးမားသောကုန်သွယ်ရေးသဘောတူညီချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
Hong Leng Huor Transportation ၏ ဒုတိယအကြီးအကဲ Paul Kim က RCEP သည် ဒေသတွင်း ကုန်သွယ်ရေး အကောက်ခွန်နှင့် အကောက်ခွန်မဟုတ်သော အတားအဆီးများ၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ နောက်ဆုံးတွင် ဖယ်ရှားပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုစီးဆင်းမှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဒေသတွင်း စီးပွားရေးပေါင်းစည်းမှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေကာ ဒေသတွင်း ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
"RCEP အောက်ရှိ ဦးစားပေးအကောက်ခွန်နှုန်းထားများဖြင့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများရှိ ပြည်သူများသည် ယခုနှစ် နွေဦးရာသီပွဲတော်ရာသီတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သောစျေးနှုန်းဖြင့် ထုတ်ကုန်များနှင့် အခြားလိုအပ်သောပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူခြင်းကို နှစ်သက်ကြလိမ့်မည်ဟု ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါသည်" ဟု ပေါလ်က ပြောကြားခဲ့သည်။
သူက RCEP ကို "ဒေသတွင်းနဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ၊ ပြည်သူတွေအတွက် ကြီးမားတဲ့ နှစ်သစ်လက်ဆောင်" လို့ အမည်ပေးခဲ့ပြီး ဒီသဘောတူညီချက်ဟာ "COVID-19 ကပ်ရောဂါအလွန်မှာ ဒေသတွင်းနဲ့ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စီးပွားရေး ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေဖို့ မောင်းနှင်အားတစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးလိမ့်မယ်" လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အာရှဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်၏ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ၏ သုံးပုံတစ်ပုံခန့်နှင့် ကမ္ဘာ့ပြည်တွင်းအသားတင်ထုတ်ကုန်၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းကို လွှမ်းခြုံထားသည့် RCEP သည် ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်တွင် အဖွဲ့ဝင်စီးပွားရေးများ၏ ဝင်ငွေကို ၀.၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးစေပြီး ဒေသတွင်းဝင်ငွေတွင် နှစ်စဉ် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂၄၅ ဘီလီယံနှင့် ဒေသတွင်းအလုပ်အကိုင်များတွင် အလုပ်အကိုင် ၂.၈ သန်း တိုးစေမည်ဖြစ်သည်။
ကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ ဉာဏပစ္စည်းမူပိုင်ခွင့်၊ အီလက်ထရွန်းနစ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ ယှဉ်ပြိုင်မှုနှင့် အငြင်းပွားမှုဖြေရှင်းရေးတို့ကို အာရုံစိုက်ပြီး ပေါလ်က သဘောတူညီချက်သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအတွက် ဘက်ပေါင်းစုံဝါဒ၊ ကုန်သွယ်ရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို ကာကွယ်ရန်နှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ရန် အခွင့်အလမ်းများ ပေးဆောင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
Hong Leng Huor Transportation သည် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခြင်း၊ ခြောက်သွေ့သောဆိပ်ကမ်းလုပ်ငန်းများ၊ အကောက်ခွန်ရှင်းလင်းခြင်း၊ ကုန်းလမ်းသယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ဂိုဒေါင်နှင့် ဖြန့်ဖြူးခြင်းမှသည် အီလက်ထရွန်းနစ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးနှင့် နောက်ဆုံးမိနစ်ပို့ဆောင်ခြင်းအထိ ဝန်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုးတွင် အထူးပြုပါသည်။
"RCEP ဟာ အကောက်ခွန်လုပ်ငန်းစဉ်တွေ၊ ပို့ဆောင်ရေးရှင်းလင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ အခြားပြဋ္ဌာန်းချက်တွေကို ရိုးရှင်းအောင်လုပ်ဆောင်ပေးတာကြောင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး၊ ဖြန့်ဖြူးရေးနဲ့ ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက် ပြန်လည်ထူထောင်ရေးတို့ကို အထောက်အကူပြုပါလိမ့်မယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကပ်ရောဂါရှိနေပေမယ့်လည်း ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်နှစ်အတွင်း ကုန်သွယ်မှုဟာ အံ့သြစရာကောင်းလောက်အောင် အားကောင်းနေဆဲဖြစ်ပြီး RCEP ဟာ လာမယ့်နှစ်တွေမှာ ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ ဒေသတွင်းစီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို ဘယ်လိုပိုမိုလွယ်ကူစေမလဲဆိုတာကို မြင်တွေ့ရတာ စိတ်လှုပ်ရှားမိပါတယ်။"
RCEP သည် ရေရှည်တွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ကုန်သွယ်မှုနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးလိမ့်မည်ဟု ၎င်းက ယုံကြည်ပါသည်။
"ကမ္ဘောဒီးယားအတွက်၊ အခွန်လျှော့ပေါ့မှုများဖြင့် ဤသဘောတူညီချက်သည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် အခြား RCEP အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား၊ အထူးသဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်စည်ရောင်းဝယ်မှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်ပေးမည်မှာ သေချာပါသည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
Hualong Investment Group (Cambodia) Co., Ltd ၏ အထွေထွေမန်နေဂျာ၏ လက်ထောက်ဖြစ်သူ Ly Eng က သူမ၏ကုမ္ပဏီသည် မကြာသေးမီက RCEP အရ တောင်တရုတ်နိုင်ငံ၊ Guangdong ပြည်နယ်မှ ကမ္ဘောဒီးယားသို့ မန်ဒရင်းလိမ္မော်သီးများကို ပထမဆုံးအကြိမ် တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကမ္ဘောဒီးယားစားသုံးသူများသည် မန်ဒရင်းလိမ္မော်သီး၊ ပန်းသီးနှင့် သရဖူသစ်တော်သီးကဲ့သို့သော တရုတ်နိုင်ငံမှ ထုတ်ကုန်များဖြင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးဝလံများကို ဝယ်ယူရာတွင် ရွေးချယ်စရာများ ပိုမိုရှိလာလိမ့်မည်ဟု သူမမျှော်လင့်ပါသည်။
"ဒါက တရုတ်နဲ့ တခြား RCEP အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေကို ကုန်ပစ္စည်းတွေ ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဖလှယ်ဖို့ ပိုမိုလွယ်ကူစေမှာပါ" ဟု Ly Eng က ပြောကြားခဲ့ပြီး ဈေးနှုန်းများလည်း လျော့နည်းသွားမည်ဟု ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။
"အနာဂတ်မှာ ကမ္ဘောဒီးယား အပူပိုင်းဒေသ သစ်သီးဝလံတွေနဲ့ တခြား အလားအလာရှိတဲ့ စိုက်ပျိုးရေး ထုတ်ကုန်တွေကို တရုတ်ဈေးကွက်ကို ပိုမိုတင်ပို့နိုင်မယ်လို့လည်း ကျွန်မတို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဖနွမ်းပင်မြို့ရှိ Chbar Ampov ဈေးတွင် တရုတ်နှစ်သစ်ကူး အလှဆင်ပစ္စည်းများ ရောင်းချသူ အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် Ny Ratana က RCEP အသက်ဝင်လာသည့် ၂၀၂၂ ခုနှစ်သည် ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် အခြားအာရှ-ပစိဖိတ်နိုင်ငံ ၁၄ နိုင်ငံအတွက် အထူးနှစ်တစ်နှစ်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဒီသဘောတူညီချက်က ကုန်သွယ်ရေးနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို မြှင့်တင်ပေးမှာဖြစ်ပြီး အလုပ်အကိုင်အသစ်တွေ ဖန်တီးပေးမှာဖြစ်သလို ပါဝင်တဲ့နိုင်ငံ ၁၅ နိုင်ငံစလုံးက စားသုံးသူတွေကိုလည်း အကျိုးရှိစေမယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ဆင်ဟွာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
"၎င်းသည် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးပေါင်းစည်းမှုကို အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်း ကုန်သွယ်မှုစီးဆင်းမှုကို မြှင့်တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာကြီးအတွက် စီးပွားရေး ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုကို ယူဆောင်လာပေးမည်ဖြစ်သည်" ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၁ ရက်
