၎င်းသည် အလွန်ရှေးကျသော ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်တွင်းစစ် (၁၈၆၁-၆၅) မတိုင်မီ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် ကျွန်ပြုခြင်းကို တရားဝင်ခွင့်ပြုထားသည့်တိုင် ထိုနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာသို့ ဒီမိုကရေစီပုံစံတစ်ခုအဖြစ် မိမိကိုယ်ကိုယ် တင်ပြရန် အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဥရောပ သို့မဟုတ် မြောက်အမေရိကနိုင်ငံတစ်ခုခုက ထိုအချိန်အထိ တိုက်ခိုက်ခဲ့သော သွေးထွက်သံယိုမှုအများဆုံး ပြည်တွင်းစစ်ပင် ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အမြင်ကို မပြောင်းလဲစေခဲ့ပါ။
၂၀ ရာစု၏ သုံးပုံနှစ်ပုံနီးပါးတွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့ဝင်များစွာသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အာဏာရှင်များကိုယ်စား အဆုံးမရှိစစ်ပွဲများတွင် ဒီမိုကရေစီကို ကာကွယ်ရန် တိုက်ခိုက်နေပုံရသည့်တိုင် အရှက်ရဆုံးနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ဆုံး ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို (မကြာခဏ လူအုပ်ကြားတွင် သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနှင့် လူသတ်မှုများဖြင့် ပြဋ္ဌာန်းလေ့ရှိသည်) အမေရိကန်တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များတစ်ဝှမ်းတွင် ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ တစ်ခုတည်းသော ဒီမိုကရေစီနှင့် တရားဝင်အစိုးရပုံစံကို စံပြအဖြစ် ပြသသည်ဟူသော အယူအဆသည် ပင်ကိုယ်အားဖြင့် ရယ်စရာကောင်းပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အမေရိကန်နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် ပညာရှင်များက အဆုံးမရှိ ကျွမ်းကျင်စွာ ပြောဆိုလေ့ရှိသော “လွတ်လပ်မှု” သည် မည်သည့်အရာကိုမဆို ဆိုလိုပါက အနည်းဆုံးတော့ ကွဲပြားမှုကို သည်းခံနိုင်သည့် လွတ်လပ်မှုဖြစ်သင့်သည်။
ဒါပေမယ့် ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ် ၄၀ နဲ့ ඊටကျော်ကာလအတွင်း အမေရိကန်အစိုးရအဆက်ဆက်က ပြဋ္ဌာန်းခဲ့တဲ့ နီယို-ကွန်ဆာဗေးတစ် ကိုယ်ကျင့်တရားဝါဒကတော့ အလွန်ကွာခြားပါတယ်။ “လွတ်လပ်မှု” ဆိုတာ အမေရိကန်ရဲ့ အမျိုးသားအကျိုးစီးပွား၊ မူဝါဒတွေနဲ့ ဘက်လိုက်မှုတွေနဲ့ ကိုက်ညီမှသာ တရားဝင်လွတ်လပ်တယ်လို့ သူတို့ယူဆကြပါတယ်။
ဤထင်ရှားသော ရယ်စရာကောင်းမှုနှင့် မျက်ကန်းမာနထောင်လွှားမှုကို ဒမတ်စကတ်အစိုးရ၏ ဖော်ပြထားသော တောင်းဆိုချက်များနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် အမေရိကန်၏ အသေးစားစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် လက်တွေ့သိမ်းပိုက်မှုတို့ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခြင်းနှင့် ဆီးရီးယားတွင် အမေရိကန်စစ်တပ်ဆက်လက်တည်ရှိနေမှုကို အကြောင်းပြချက်ပေးရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။
၁၉၇၀ နှင့် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့ချိန်နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းသမိုင်းတွင် သွေးထွက်သံယိုမှုအများဆုံးစစ်ပွဲတွင် အီရန်လူမျိုးများနှင့် တိုက်ခိုက်နေသရွေ့ ဆက်ဒမ်ဟူစိန်သည် ဂျင်မီကာတာနှင့် ရော်နယ်ရေဂင်အစိုးရများအတွက် လုံးဝလက်ခံနိုင်စရာဖြစ်ခဲ့သည်။
သူသည် အမေရိကန်၏ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်၍ ကူဝိတ်ကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်သောအခါမှသာ အမေရိကန်၏အမြင်တွင် “မကောင်းမှု၏ ပုံရိပ်” နှင့် အာဏာရှင်စနစ်၏ ပြယုဂ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဝါရှင်တန်မှာတောင် ဒီမိုကရေစီပုံစံ တစ်ခုတည်းပဲ ရှိလို့မရဘူးဆိုတာ ထင်ရှားသင့်ပါတယ်။
ကျွန်တော် သိကျွမ်းခွင့်ရပြီး လက်အောက်မှာ လေ့လာခွင့်ရခဲ့တဲ့ ကွယ်လွန်သူ ဗြိတိသျှ နိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်ပညာရှင် အိုင်ရှာယာ ဘာလင်က ကမ္ဘာပေါ်မှာ တစ်ခုတည်းသော အစိုးရပုံစံကို ချမှတ်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတိုင်းဟာ မလွဲမသွေ ပဋိပက္ခကို ဖြစ်ပေါ်စေမှာဖြစ်ပြီး အောင်မြင်ခဲ့ရင် ပိုမိုကြီးမားတဲ့ အာဏာရှင်စနစ် ကျင့်သုံးမှသာ ဒါကို ထိန်းသိမ်းနိုင်မယ်လို့ အမြဲသတိပေးခဲ့ပါတယ်။
နည်းပညာအရ အတိုးတက်ဆုံးနှင့် စစ်ရေးအရ အင်အားကြီးမားသော လူ့အဖွဲ့အစည်းများက ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် အစိုးရပုံစံအမျိုးမျိုး တည်ရှိနေကြောင်းနှင့် ၎င်းတို့ကို ဖြုတ်ချရန် ကြိုးစားရန် ဘုရားသခင်၏ အခွင့်အရေးမရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသည့်အခါတွင်သာ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တိုးတက်မှုသည် ပေါ်ပေါက်လာပါသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် မည်သည့်နိုင်ငံရေးစနစ်နှင့် အယူဝါဒကိုမဆို လိုက်နာသည်ဖြစ်စေ အခြားနိုင်ငံများနှင့် အပြန်အလှန်အကျိုးရှိသော ဆက်ဆံရေးကို ရှာဖွေနေသောကြောင့် ၎င်း၏ ကုန်သွယ်ရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် သံတမန်ရေးမူဝါဒများ အောင်မြင်မှု၏ လျှို့ဝှက်ချက်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ ၎င်း၏မဟာမိတ်များက အလွန်အမင်း ဝေဖန်ပြစ်တင်ခဲ့ကြသော တရုတ်အစိုးရပုံစံသည် အခြားမည်သည့်နိုင်ငံထက်မဆို လွန်ခဲ့သော နှစ် ၄၀ အတွင်း လူများစွာကို ဆင်းရဲမွဲတေမှုမှ ကယ်ထုတ်နိုင်စေခဲ့သည်။
တရုတ်အစိုးရသည် ၎င်း၏ပြည်သူများအား ယခင်က မကြုံဖူးသော တိုးပွားလာသည့် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၊ စီးပွားရေးလုံခြုံရေးနှင့် တစ်ဦးချင်းဂုဏ်သိက္ခာများဖြင့် စွမ်းဆောင်နိုင်စေခဲ့သည်။
ဒါကြောင့်ပဲ တရုတ်နိုင်ငံဟာ တိုးပွားလာနေတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေအတွက် လေးစားခံရပြီး အတုယူခံရတဲ့ မော်ဒယ်တစ်ခု ဖြစ်လာတာပါ။ ဒါကြောင့် အမေရိကန်ရဲ့ တရုတ်အပေါ် စိတ်ပျက်မှု၊ ဒေါသနဲ့ မနာလိုမှုတွေကို ရှင်းပြနိုင်ပါတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရစနစ်ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ငါးဆယ်အတွင်း ပြည်သူတွေရဲ့ လူနေမှုအဆင့်အတန်း ကျဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တာ ဘယ်လောက်တောင် ဒီမိုကရေစီကျတယ်လို့ ပြောနိုင်မလဲ။
အမေရိကန်၏ တရုတ်မှ စက်မှုလုပ်ငန်း တင်သွင်းမှုများကြောင့် အမေရိကန်သည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ၎င်း၏ပြည်သူများအတွက် ထုတ်လုပ်ထားသော ကုန်ပစ္စည်းများ၏ ဈေးနှုန်းများကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့သည်။
ထို့အပြင် COVID-19 ကပ်ရောဂါတွင် ကူးစက်မှုနှင့် သေဆုံးမှုပုံစံများက အာဖရိကန်အမေရိကန်များ၊ အာရှတိုက်သားများနှင့် ဟစ်စပန်းနစ်လူမျိုးများ အပါအဝင် အမေရိကန်တစ်ဝှမ်းရှိ လူနည်းစုလူမျိုးစုများစွာနှင့် ၎င်းတို့၏ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသော “သီးသန့်နေရာများ” တွင် “ပိတ်လှောင်” ခံထားရသော ဌာနေအမေရိကန်များသည် ရှုထောင့်များစွာတွင် ခွဲခြားဆက်ဆံခံရဆဲဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။
ဤကြီးမားသော မတရားမှုများကို ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် အနည်းဆုံးတော့ သိသိသာသာ လျော့ပါးသွားသည်အထိ အမေရိကန်ခေါင်းဆောင်များသည် ဒီမိုကရေစီအကြောင်း အခြားသူများကို ဆက်လက်ဟောပြောနေခြင်းသည် မသင့်လျော်ပါ။
ပို့စ်တင်ချိန်: ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်
